Energiecrisis versnelt de overstap naar elektriciteit

De huidige energiecrisis breekt met een bekend patroon. Waar eerdere olieschokken vaak leidden tot meer investeringen in olie en gas, blijven nieuwe fossiele projecten nu grotendeels uit.

Tegelijkertijd neemt de vraag naar groene technologie sterk toe. Volgens econoom Pascal Devaux van BNP Paribas profiteren vooral Chinese producenten van zonnepanelen, batterijen en elektrische auto’s van deze verschuiving.

China is spekkoper bij groeiende vraag

Wereldwijd verschillen de motieven voor elektrificatie. Europa wil minder afhankelijk worden van fossiele energie, opkomende economieën kiezen vaak voor goedkopere alternatieven en in de Verenigde Staten jaagt de enorme stroomvraag van datacenters de overstap aan.

De uitkomst is volgens Devaux hetzelfde: elektrificatie zet door en China profiteert. Het land heeft een sterke positie in zonnepanelen, batterijen en andere groene technologieën die nodig zijn om deze overgang mogelijk te maken.

De belangrijkste cijfers

Geen sterke opleving in olie-investeringen

Donald Trump keerde terug in het Witte Huis met “drill, baby, drill” als motto voor zijn energiebeleid. Op het eerste gezicht lijkt die koers volgens Devaux resultaat te hebben.

In mei exporteerden de Verenigde Staten meer olie dan Rusland en Saudi-Arabië samen. De Amerikaanse olie- en gasproductie lag in het tweede kwartaal respectievelijk 3,5 procent en 3,8 procent hoger dan een jaar eerder.

Toch ligt de structurele verschuiving ergens anders. Volgens het Internationaal Energieagentschap liggen de verwachte investeringen in olieproductie voor 2026 onder de ramingen van voor de crisis en vrijwel op het niveau van 2025.

Zonne-energie vangt groei stroomvraag op

Zonne-energie speelt een steeds grotere rol in het opvangen van de wereldwijde groei van de elektriciteitsvraag. Volgens Devaux ving zonne-energie vorig jaar driekwart van die groei op.

Dat is belangrijk omdat de vraag naar stroom niet alleen stijgt door huishoudens en industrie, maar ook door datacenters, elektrische auto’s en de bredere elektrificatie van economieën.

AI-datacenters vergroten stroomvraag

In Europa was de overstap naar elektrificatie al langer ingezet vanuit duurzaamheidsperspectief. In de Verenigde Staten komt de druk uit een andere hoek: datacenters.

Datacenters waren in 2025 goed voor 6,5 procent van het Amerikaanse stroomverbruik. Hun aandeel is sinds 2020 met 63 procent gestegen. Volgens het IEA komt de helft van de recente groei van de Amerikaanse elektriciteitsvraag voor rekening van AI.

Omdat nieuwe gascentrales lange levertijden kennen, moet een groot deel van de extra capaciteit op korte termijn komen uit zonne-energie en stationaire batterijen.

Chinese zonne-export naar VS stijgt hard

Uit de China Solar Export-dataset van energiedenktank Ember blijkt dat de waarde van de Chinese export van zonnepanelen, zonnecellen en wafers naar de Verenigde Staten tussen maart en mei 2026 met 178 procent is gestegen op jaarbasis.

Die stijging kwam ondanks een invoertarief van 60 procent. Dat onderstreept hoe sterk de vraag naar zonnecapaciteit is, zelfs in markten waar handelsbarrières een rol spelen.

Opkomend Azië versnelt import van zonnepanelen

In opkomend Azië is de energiecrisis volgens Devaux een duidelijke aanjager voor de overstap naar elektriciteit. De invoer van Chinese zonnepanelen door ASEAN-landen is in het eerste kwartaal na het uitbreken van de crisis ruim verdubbeld.

Pakistan was in de eerste vier maanden van 2026 de op twee na grootste afnemer van Chinese zonnepanelen. De groei van zonne-energie droeg sinds 2023 bij aan een stijging van de elektriciteitsproductie met 21 procent.

Ook de Filipijnen spelen een grote rol. Het land was de op één na grootste afnemer en wil versneld 1,5 gigawatt aan hernieuwbare energie en bijbehorende opslagcapaciteit toevoegen.

Overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen

Chinese afhankelijkheid blijft gevoelig punt

De snelle groei van Chinese groene technologie brengt ook risico’s met zich mee. Voor Europa is de uitdaging om de energietransitie door te zetten, maar tegelijk de afhankelijkheid van Chinese zonnepanelen en batterijen te beperken.

Volgens Devaux moet Europa elektriciteit concurrerender maken, opslagcapaciteit uitbreiden en oog houden voor strategische weerbaarheid. Die weerbaarheid staat inmiddels hoog op de politieke agenda.

Wat betekent dit voor beleggers?

Voor beleggers laat deze ontwikkeling zien dat de energietransitie niet alleen afhankelijk is van klimaatbeleid. Ook energiezekerheid, kostenvoordelen en AI-gedreven stroomvraag versnellen de vraag naar zonne-energie, opslag en elektrische toepassingen.

China heeft in veel van deze ketens een sterke positie. Dat kan kansen bieden voor bedrijven die profiteren van groene technologie, maar verhoogt ook de geopolitieke gevoeligheid rond toeleveringsketens.

De komende jaren zal de markt daarom niet alleen kijken naar groei in zonne-energie en batterijen, maar ook naar handelsbarrières, Europese productiecapaciteit en de mate waarin landen hun afhankelijkheid van China willen verminderen.