De Fear and Greed Index van CNN zakte vorige week in een paar dagen van neutraal naar extreme angst. Op vrijdag 9 oktober stond de stemmingsmeter van Wall Street nog op 46. Een week later sloot hij onder de 20. Wat meet deze index precies, wat gebeurde er na eerdere momenten van extreme angst, en wat doet u er als belegger mee? Wij zochten het uit met 36 jaar beursdata.

Fear and Greed Index van CNN op 20, extreme angst, op 19 oktober 2026

De Fear and Greed Index op maandag 19 oktober 2026. Bron: CNN Business.

Wat is de Fear and Greed Index?

De Fear and Greed Index is een stemmingsmeter voor de Amerikaanse aandelenmarkt, gemaakt door CNN Business. Hij vat zeven signalen uit de markt samen in één getal tussen 0 en 100. Bij 0 is de angst maximaal, bij 100 de hebzucht.

Het idee erachter is zo oud als de beurs zelf. Angst maakt beleggers bereid om te verkopen tegen bijna elke prijs. Hebzucht maakt ze juist bereid om te kopen tegen bijna elke prijs. Beide emoties duwen koersen dus verder dan de cijfers van bedrijven rechtvaardigen.

Belangrijk om te weten: elk signaal wordt vergeleken met zijn eigen gemiddelde van de afgelopen tijd. De index zegt daardoor niet hoe hoog of laag de beurs staat. Hij zegt hoe ver de stemming afwijkt van wat recent normaal was.

De zeven onderdelen van de index

Elk onderdeel krijgt een eigen score van 0 tot 100 en weegt even zwaar mee. Bij het slot van vrijdag 16 oktober stonden er zes op extreme angst. Alleen de vraag naar junk bonds, riskante bedrijfsobligaties, gaf nog ‘gewone’ angst aan.

Hoe u de score leest

CNN deelt de schaal van de Fear and Greed Index in vijf zones in. Onder de 25 spreekt de index van extreme angst, tussen 25 en 45 van angst en tussen 45 en 55 van neutraal. Daarboven volgen hebzucht en, boven de 75, extreme hebzucht. Zo’n zone zegt overigens niets over hoe lang de stemming aanhoudt. De index kan wekenlang onder de 25 blijven, maar ook binnen een paar dagen weer opveren.

Waarom de Fear and Greed Index nu op extreme angst staat

De omslag kwam snel. Op vrijdag 9 oktober stond de Fear and Greed Index nog op 46, precies in het neutrale midden. Vijf handelsdagen later sloot hij onder de 20. De aanleiding: twijfel of de miljarden die bedrijven in kunstmatige intelligentie steken zich wel terugbetalen, en een rente die hoog blijft.

46 → 20
Fear and Greed Index, van vrijdag 9 tot maandag 19 oktober
−11,4%
Halfgeleiderindex SOX in één week, acht handelsdagen op rij lager
+35%
VIX, de angstmeter, van 14,84 naar 19,99

Opvallend genoeg verloor de S&P 500 zelf die week maar 1,95 procent. De Nasdaq zakte 4,48 procent, terwijl de Dow Jones juist 0,67 procent won. Technologiefondsen verloren 7,7 procent, en tegelijk stegen bedrijven in levensmiddelen en verzorging met 5,0 procent. De angst zat dus niet in een crash van de hele markt. Het was een harde rotatie: weg uit technologie, op zoek naar veiligheid.

Daardoor schoten vooral de signalen uit die meten hoeveel aandelen meedoen. Zo zakte de koersbreedte naar 12 en daalde ook de koerssterkte naar 12. Bovendien kochten beleggers massaal putopties om zich in te dekken. Kortom: de meeste aandelen deden niet mee, en wie belegd was, zocht bescherming.

Extreme angst is bovendien niet zeldzaam. In de afgelopen twee jaar zakte de Fear and Greed Index vijf keer eerder onder de 25. Het diepste punt was 3, op 8 april 2025, tijdens de paniek over Amerikaanse importheffingen. Van vier van die episodes weten we inmiddels hoe de beurs er zes maanden later voor stond: de S&P 500 stond elke keer hoger, met een winst tussen 3,8 en 12,9 procent. Na drie maanden was het beeld wel wisselender, want twee keer stond de index toen nog lager.

De VIX: wat de angstmeter van Wall Street echt meet

Een van de zeven onderdelen verdient extra aandacht: de VIX van Cboe, de bekendste angstmeter ter wereld. De naam is misleidend. De VIX meet namelijk geen angst, maar de beweeglijkheid die beleggers de komende dertig dagen verwachten in de S&P 500. Dat leidt hij af uit de prijzen van opties.

Een VIX van 20 betekent dat de markt rekent op een beweeglijkheid van ongeveer 20 procent op jaarbasis. Omgerekend naar één dag is dat zo’n 1,26 procent, omhoog of omlaag. De meter zegt dus niets over de richting. Hij zegt alleen hoe hard het waarschijnlijk gaat.

Waarom angst relatief is

Sinds 1990 stond de VIX gemiddeld op 19,4. Met een slot van 19,99 staat de angstmeter nu dus ongeveer op zijn langjarig gemiddelde. Pieken zoals 80,9 in november 2008 en 82,7 in maart 2020 liggen ver weg.

Waarom staat de Fear and Greed Index dan toch op extreme angst? Omdat hij de VIX vergelijkt met de afgelopen vijftig dagen. Deze zomer lag de VIX gemiddeld rond de 16. Na zo’n rustige periode voelt 20 als een schok. Voor beleggers telt namelijk niet het niveau, maar de verandering. Dat is meteen de eerste les: extreme angst in de index betekent niet automatisch dat er iets extreems aan de hand is.

Wat gebeurde er na eerdere paniek op de beurs?

De interessantste vraag is natuurlijk wat er na zulke momenten gebeurde. Daarom keken wij naar alle keren sinds 1990 dat de VIX voor het eerst boven de 30 of de 40 sloot, na minstens drie maanden daaronder. Vervolgens maten we wat de S&P 500 deed in de maanden daarna.

Startmoment sinds 1990S&P 500 na 3 maandenNa 12 maandenKans op winst na 12 maanden
Een willekeurige handelsdag+2,4%+10,2%81%
Eerste slot VIX boven de 30 (21 keer)+3,3%+8,7%70%
Eerste slot VIX boven de 40 (10 keer)+7,9%+20,6%80%

Gemiddeld koersrendement van de S&P 500, zonder dividend. “Eerste slot” betekent: de eerste keer na minstens drie maanden onder die grens. Bron: Cboe en Yahoo Finance, berekening Beursadvies op data van 2 januari 1990 tot 16 oktober 2026.

De uitkomst is genuanceerder dan de bekende beurswijsheid ‘koop als het bloed door de straten loopt’. Bij matige angst, een VIX boven de 30, was het gemiddelde rendement na een jaar zelfs lager dan op een willekeurige dag. De angst werd toen namelijk vaak eerst nog groter, zoals in 2001, 2002 en 2008.

Pas bij echte paniek, een VIX boven de 40, wordt het patroon sterk. De gemiddelde winst na een jaar was dan twee keer zo hoog als normaal. Toch was ook toen de kans op winst niet groter dan op een gewone dag. Het verschil zat in de grootte van het herstel.

Wat de cijfers wel en niet zeggen

Telt u niet het eerste moment, maar alle dagen waarop de VIX boven de 40 sloot, dan stond de S&P 500 een jaar later in 96 procent van de gevallen hoger, met gemiddeld 33 procent. Het Wells Fargo Investment Institute kwam eerder op een vergelijkbaar beeld. Dat verschil met onze tabel is leerzaam: wie op de dag van de grootste paniek kocht, deed het veel beter dan wie bij de eerste schrik instapte. Alleen weet niemand vooraf welke dag dat is.

Extreme angst is geen koopsignaal

Op 29 september 2008 sloot de VIX voor het eerst boven de 40. De bodem van de kredietcrisis kwam pas op 9 maart 2009, ruim vijf maanden later. Een jaar na dat eerste signaal stond de S&P 500 nog 4,1 procent lager. Angst vertelt u dat de stemming slecht is. Hij vertelt u niet wanneer die omslaat.

De beste beursdagen vallen midden in de paniek

Hier zit de echte valkuil. Wij zetten de tien beste en de tien slechtste dagen van de S&P 500 uit de afgelopen twintig jaar op een tijdlijn. Daaruit blijkt dat ze bijna allemaal in dezelfde weken vallen, in de kredietcrisis van 2008 en de coronacrash van 2020.

Zes van de tien beste dagen vielen binnen twee weken van een van de tien slechtste, ervoor of erna. De beste dag van de laatste vijf jaar is daar een schoolvoorbeeld van. Op 3 en 4 april 2025 verloor de S&P 500 samen ruim 10 procent na de aankondiging van importheffingen. Op 9 april volgde een stijging van 9,52 procent, de grootste dagwinst sinds oktober 2008.

Wie op de slechtste dag verkoopt, staat op de beste dag dus vaak aan de zijlijn. En dat kost veel meer dan de meeste beleggers denken.

Wie in deze twintig jaar alleen de tien beste dagen miste, hield €24.911 over in plaats van €55.947. Dat is ruim de helft minder, door tien dagen op ruim vijfduizend. Wie de dertig beste dagen miste, had na twintig jaar zelfs minder dan zijn inleg. J.P. Morgan Asset Management komt in zijn jaarlijkse Guide to Retirement op hetzelfde beeld uit.

Zo kost angst beleggers geld

Niemand verkoopt graag met verlies. Toch gebeurt het precies op dit soort momenten, en bijna altijd in dezelfde volgorde. Eerst komt de twijfel, daarna de angst, dan de paniek. Pas als het herstel al lang bezig is, komt het besef.

Dat patroon is goed te meten. Onderzoeksbureau DALBAR vergelijkt elk jaar het rendement van de markt met dat van de gemiddelde belegger. In 2024 leverde de S&P 500 25,0 procent op. De gemiddelde aandelenbelegger hield daar 16,5 procent van over: ruim 8 procentpunt minder, in hetzelfde jaar en op dezelfde beurs.

Het gat verschilt overigens per jaar. In het rustigere 2025 was het veel kleiner. Over langere tijd blijft het echter bestaan. Volgens Morningstar haalden beleggers in tien jaar tot eind 2025 gemiddeld 8,7 procent per jaar, terwijl hun eigen fondsen 9,9 procent opleverden. Daardoor raakten ze ongeveer 12 procent van het rendement kwijt, alleen door het moment van kopen en verkopen.

Niet de verkeerde aandelen kosten beleggers het meeste geld, maar het verkeerde moment van in- en uitstappen.

Wat u kunt doen als de Fear and Greed Index op extreme angst staat

Een stemmingsmeter als de Fear and Greed Index is geen handleiding. Toch zijn er zes dingen die beleggers in weken als deze aantoonbaar helpen.

1

Neem geen besluit op de dag zelf

De grootste dalingen en stijgingen vallen vaak op opeenvolgende dagen. Een nacht wachten kost zelden iets, een verkoop op de bodem wel.

2

Kijk naar uw horizon

Geld dat u binnen twee jaar nodig hebt, hoort niet in aandelen. Geld voor over tien jaar hoeft niet te reageren op een week als deze.

3

Controleer uw spreiding

Deze week liet zien hoe zwaar technologie in veel portefeuilles weegt. Zit de helft in een paar chipaandelen, dan is uw risico groter dan u dacht.

4

Spreid uw aankopen

Wilt u bijkopen, doe het dan in delen, bijvoorbeeld in drie stappen over een paar weken. Zo hoeft u de bodem niet te raden.

5

Leg uw regels vooraf vast

Bepaal wanneer u koopt en verkoopt voordat de paniek komt, niet tijdens de paniek. Een regel die u op een rustige dag maakte, is beter dan een gevoel op een rode dag.

6

Kijk minder vaak

Hoe vaker u uw portefeuille bekijkt, hoe vaker u verlies ziet en hoe groter de neiging om in te grijpen.

Wat u beter niet doet
  • Alles in één keer verkopen omdat het nieuws slecht is.
  • Wachten tot het ‘weer rustig is’ om terug te stappen. Dan is het grootste deel van het herstel meestal al voorbij.
  • Met hefboomproducten proberen een verlies snel terug te verdienen.

Hoe ons systeem met angst omgaat

De zwakke plek in alle zes de tips hierboven is dezelfde: u moet ze uitvoeren op het moment dat het moeilijk is. Daarom laten wij die beslissingen aan een systeem over. Onze systemen kijken elke dag naar de cijfers van duizenden aandelen, indices en grondstoffen, fundamenteel én technisch. Ze hebben geen buikgevoel en lezen geen krantenkoppen. Bovendien kunnen ze twee kanten op: long als koersen stijgen, short als ze dalen. Leden laten de signalen automatisch uitvoeren op hun eigen brokerrekening, of handelen zelf via de app.

Voor wie alleen kan kopen, is beweging eng. Voor een systeem dat twee kanten op kan, is beweging juist het materiaal waarmee het werkt. Hoe dat uitpakte in de onrustigste maanden sinds 2019, ziet u hieronder.

MaandHoogste VIXS&P 500Beursadvies
Februari 202040,1−8,41%+7,85%
Maart 202082,7−12,51%−1,25%
September 202033,6−3,92%−6,22%
Oktober 202040,3−2,77%−3,47%
Januari 202137,2−1,11%+4,32%
Januari 202232,0−5,26%+3,74%
Februari 202231,0−3,14%+5,58%
April 202233,5−8,80%−3,89%
Juni 202234,0−8,39%+3,22%
September 202232,6−9,34%−4,12%
April 202552,3−0,76%+1,96%
Maart 202631,1−5,09%+2,01%
Opgeteld−69,50%+9,73%

Alle maanden sinds januari 2019 waarin de VIX boven de 30 sloot en de S&P 500 daalde. S&P 500: koersindex. Beursadvies: modelportefeuille volgens onze resultatenpagina.

In de 12 maanden sinds 2019 waarin de VIX boven de 30 kwam en de S&P 500 daalde, verloor de index opgeteld 69,50 procent. De modelportefeuille van Beursadvies kwam in diezelfde maanden opgeteld uit op plus 9,73 procent. Dat ging niet altijd goed: in september en oktober 2020 deed het systeem het juist slechter dan de beurs. Toch deed het in 10 van de 12 maanden beter dan de index.

Ook wij hebben verliesmaanden

Een systeem zonder emotie is geen systeem zonder verlies. Sinds januari 2019 telden wij 18 verliesmaanden op 94, gemiddeld −3,63 procent. De slechtste was februari 2026, met −8,06 procent. Het verschil zit in wat er daarna gebeurde. De maand na een verliesmaand was 16 van de 18 keer positief, gemiddeld +7,60 procent. Drie maanden na een verliesmaand stond de portefeuille zelfs elke keer hoger. En nooit volgden er meer dan twee verliesmaanden op rij.

Dit jaar laat dat goed zien. Wie na februari stopte, stond op −1,84 procent. Ook juli was een verliesmaand, met −7,60 procent. Direct daarna kwam augustus, met +17,01 procent. Het systeem stapte niet uit omdat het spannend werd. Het bleef gewoon doen wat de data zei.

Rekentool: wat had u verdiend met Beursadvies?

Benieuwd wat dat in euro’s betekent? Kies hieronder uw inleg en de maand waarin u was begonnen. De rekentool gebruikt de maandresultaten van onze modelportefeuille sinds januari 2019, precies zoals ze op de resultatenpagina staan. Winst wordt daarbij niet herbelegd: elke maand rekent met uw oorspronkelijke inleg.

Rekentool

Wat had uw inleg opgeleverd, zonder winst te herbeleggen?

Instappen kan vanaf 2.500 euro. Sleep naar uw eigen bedrag.

Met €10.000 vanaf januari 2026 had u €8.147 winst gemaakt.
Uw winst
€8.147
zonder herbeleggen
Rendement
+81,47%
over 10 maanden
Verliesmaanden
2 van 10
 
Winst met Beursadvies€8.147
Ter vergelijking: S&P 500, zelfde inleg en rekenmethode€1.189
JaarBeursadviesUw winstS&P 500

Rekenmethode: de maandrendementen van de modelportefeuille opgeteld over uw inleg, zonder winst te herbeleggen, net als op onze resultatenpagina. Zonder kosten en belasting. Herbelegt u de winst wel, dan valt het resultaat hoger uit. S&P 500: koersindex in dollars, zonder dividend, op dezelfde manier opgeteld. Oktober 2026 is een lopende maand. De rekentool is een terugblik en geen voorspelling.

Over de auteur

Team Beursadvies analyseert dagelijks de aandelenmarkten met eigen algoritmes en vertaalt die analyses naar concrete koop- en verkoopsignalen voor ruim 2.500 leden in Nederland en België. Alle maandresultaten sinds 2019 staan openbaar op de resultatenpagina, ook de verliesmaanden.

Veelgestelde vragen over de Fear and Greed Index

Wat betekent extreme angst in de Fear and Greed Index?

Extreme angst betekent een score onder de 25 op een schaal van 0 tot 100. De zeven onderdelen van de index wijzen dan samen op een markt waarin beleggers vooral bezig zijn met zich indekken en verkopen. Het zegt iets over de stemming, niet over de waarde van aandelen of over de richting van de koersen in de komende weken.

Is extreme angst een goed moment om aandelen te kopen?

Niet automatisch. Sinds 1990 stond de S&P 500 een jaar na een VIX boven de 40 in acht van de tien gevallen hoger, gemiddeld 20,6 procent. Maar in 2001 en 2008 stond de index een jaar later nog lager, en bij matige angst was het beeld veel wisselender. Extreme angst is daarom geen koopsignaal. Het is wel een moment om geen overhaaste verkoopbeslissing te nemen.

Wat is het verschil tussen de Fear and Greed Index en de VIX?

De VIX meet hoeveel beweging beleggers verwachten in de S&P 500 voor de komende dertig dagen, afgeleid uit optieprijzen. De Fear and Greed Index is breder: hij combineert zeven signalen, waaronder de VIX, momentum, koersbreedte, putopties, obligaties en junk bonds. Kortom: de VIX is een onderdeel van de Fear and Greed Index, maar niet andersom.

Hoe vaak wordt de Fear and Greed Index bijgewerkt?

CNN werkt de index tijdens de Amerikaanse handelsdag regelmatig bij. Enkele onderdelen, zoals de koersbreedte en de vraag naar junk bonds, worden pas na het slot ververst. Op de website van CNN Business staan de actuele stand en de standen van een week, een maand en een jaar eerder.

Geldt de Fear and Greed Index ook voor Europese aandelen?

Nee, de index van CNN gaat over de Amerikaanse aandelenmarkt. Toch volgen Europese beurzen zoals de AEX de stemming in New York vaak, zeker bij grote technologiefondsen als ASML. Voor Europese beleggers is de index daarom een bruikbare graadmeter, maar geen exacte.

Moet ik mijn aandelen verkopen als de index op extreme angst staat?

Een stemmingsmeter is geen reden om te verkopen. De tien beste beursdagen van de afgelopen twintig jaar vielen grotendeels in weken van extreme angst. Wie dan verkocht, miste vaak het herstel. Verkoop alleen als uw situatie verandert, bijvoorbeeld omdat u het geld binnenkort nodig hebt, of als uw eigen regels dat vooraf zo bepaalden.

Hoe beleggen de systemen van Beursadvies bij extreme angst?

De systemen kijken elke dag opnieuw naar fundamentele en technische data van duizenden aandelen, indices en grondstoffen. Ze kunnen long gaan als koersen stijgen en short als ze dalen. In de twaalf maanden sinds 2019 waarin de VIX boven de 30 kwam en de S&P 500 daalde, verloor de index opgeteld 69,50 procent en kwam de modelportefeuille van Beursadvies opgeteld uit op plus 9,73 procent.

Bronnen en methode. Fear and Greed Index en onderdelen: CNN Business, stand 19 oktober 2026. VIX: Cboe, dagelijkse slotkoersen sinds 2 januari 1990. S&P 500, Nasdaq, Dow Jones, SOX en sectorfondsen (XLK, XLP): Yahoo Finance, slotkoersen tot en met 16 oktober 2026, zonder dividend. Gedragskloof: DALBAR QAIB 2025 en Morningstar Mind the Gap 2026. Resultaten Beursadvies: modelportefeuille volgens beursadvies.nl/resultaten, stand 19 oktober 2026. Alle eigen berekeningen door Team Beursadvies.

Dit artikel is informatief en algemeen van aard en vormt geen persoonlijk beleggingsadvies. De rekentool is een terugblik en geen voorspelling. Beleggen brengt risico’s met zich mee.