Van uitstoot naar klimaatschade

Klimaatbeleggen draaide jarenlang vooral om een duidelijke vraag: hoe krijgen bedrijven en landen de uitstoot van broeikasgassen omlaag? Die vraag blijft belangrijk, maar er komt een tweede vraag naast te staan: wat kost klimaatverandering als de uitstoot niet snel genoeg daalt?

Precies die tweede vraag staat centraal in de Climate Risk and Resilience Survey 2026 van Responsible Investor en Standard Life. Aan het onderzoek deden 107 institutionele beleggers en vermogensbeheerders mee.

De uitkomst is duidelijk: fysieke klimaatrisico’s zijn niet langer een theoretisch onderwerp. Overstromingen, extreme hitte, droogte, stormen en bosbranden worden steeds vaker bekeken als directe risico’s voor vastgoed, infrastructuur, bedrijfswinsten en rendement.

De belangrijkste cijfers

Asset owners lopen voorop

Van alle respondenten heeft 76 procent inmiddels onderzocht wat fysieke klimaatrisico’s betekenen voor hun beleggingen. Onder asset owners loopt dat op tot 80 procent.

Tegelijk laat het onderzoek zien hoe jong deze manier van analyseren nog is. 45 procent van de respondenten begon pas een tot drie jaar geleden met het in kaart brengen van mogelijke klimaatschade.

Niet regelgeving, maar zorgplicht is de aanjager

Opvallend genoeg is regelgeving niet de belangrijkste reden om fysieke klimaatrisico’s te onderzoeken. 57 procent van de respondenten noemt fiduciaire verantwoordelijkheid als aanjager. Beleggers zien het dus steeds vaker als onderdeel van hun plicht om risico’s voor klanten, deelnemers of polishouders goed te beoordelen.

Extremer weer volgt met 53 procent als reden om in actie te komen. Dat maakt het onderwerp concreter: niet alleen scenario’s voor 2050 tellen mee, maar ook gebeurtenissen die nu al schade veroorzaken.

Overstromingen bovenaan de risicolijst

Overstromingen worden door de respondenten gezien als het grootste fysieke klimaatrisico. Daarna volgen extreme hitte, droogte, stormen en bosbranden.

Dat is logisch vanuit beleggersperspectief. Overstromingsgevaar kan direct doorwerken in vastgoed, infrastructuur, havens, fabrieken en verzekerbaarheid. Hitte en droogte kunnen vervolgens impact hebben op energieverbruik, landbouw, waterbeschikbaarheid, arbeidsproductiviteit en transport.

De grote bottleneck: betrouwbare data

Weten dat een risico bestaat is iets anders dan dat risico vertalen naar mogelijke financiele schade. Juist daar wringt het. Slechts 21 procent van de ondervraagden noemt de beschikbare klimaatrisicodata goed of zeer goed.

Ruim de helft beoordeelt de dekking als gemiddeld en ongeveer een kwart vindt de beschikbare data slecht. Datagebrek en inconsistente datasets worden door 56 procent van de respondenten genoemd als belangrijkste hindernis bij het maken van een goede risicoanalyse.

Daar komt nog een tweede twijfel bij: 60 procent vraagt zich af of de analyses geloofwaardig en praktisch genoeg zijn om er echte beleggingsbeslissingen op te baseren.

Vastgoed is de uitzondering

Een duidelijke uitzondering is vastgoed. Van de beleggers in vastgoed heeft 70 procent de fysieke klimaatrisico’s goed onderzocht. Dat komt doordat de risico’s hier relatief concreet te analyseren zijn.

Locatie, overstromingsgevaar, hitte, bodemgesteldheid, waterbeschikbaarheid en verzekeringskosten zijn bij vastgoed directer te koppelen aan de waarde van een object. Voor private equity en private debt zijn goede data volgens het onderzoek juist het slechtst beschikbaar.

Overzicht van de belangrijkste uitkomsten

Beleggers spreken bedrijven aan op weerbaarheid

Meer dan de helft van de beleggers spreekt bedrijven inmiddels aan op klimaatweerbaarheid. Daarbij willen beleggers vooral vooruitkijkende informatie zien.

Zo vraagt 76 procent ondernemingen naar investeringsplannen voor klimaatadaptatie. 69 procent vraagt naar risicoanalyses en 59 procent wil meer inzicht in kwetsbaarheden in de toeleveringsketen.

Dat laat zien dat beleggers klimaatrisico niet alleen als rapportageonderwerp zien. Ze willen weten welke investeringen bedrijven doen om schade te beperken en bedrijfsmodellen robuuster te maken.

Politieke lobby blijft achter

Op bedrijfsniveau groeit de aandacht, maar richting beleidsmakers is de actie nog beperkt. 56 procent van de respondenten heeft geen concrete plannen om beleidsmakers over fysieke klimaatrisico’s en weerbaarheid te benaderen.

Dat is opvallend, omdat veel klimaatadaptatie juist afhangt van publieke infrastructuur, ruimtelijke ordening, waterbeheer en stimulerend beleid. Zonder duidelijke publieke kaders blijven sommige projecten lastig financierbaar.

Nieuwe beleggingsmarkt in klimaatadaptatie

De helft van de respondenten zoekt inmiddels actief naar beleggingen in adaptation & resilience. Van deze groep belegt 83 procent al in oplossingen die klimaatweerbaarheid vergroten.

Vooral private equity wordt gezien als kansrijk. 67 procent verwacht daar de meeste mogelijkheden. Denk aan bedrijven die oplossingen bieden voor waterbeheer, koeling, weerbare infrastructuur, meetdata, verzekeringsmodellen of bescherming van productieketens.

Overheidsgeld blijft nodig

Toch zit er nog een duidelijk gat tussen interesse en grootschalige investeringen. Respondenten noemen een gebrek aan geschikte producten, onvoldoende data en onduidelijke inkomstenstromen als hindernissen.

Vooral grote publieke aanpassingsprojecten zijn moeilijk te financieren. De maatschappelijke opbrengst kan groot zijn, maar degene die het geld investeert kan die opbrengst niet altijd direct incasseren.

Volgens Standard Life blijven overheidsgeld en stimulerend beleid daarom essentieel om klimaatadaptatie op grote schaal investeerbaar te maken.

Wat betekent dit voor beleggers?

Voor beleggers verschuift klimaatrisico van reputatie- en duurzaamheidsvraagstuk naar financieel risicobeheer. Portefeuilles kunnen geraakt worden door fysieke schade, hogere verzekeringskosten, waardedalingen, productieverstoringen en investeringen die nodig zijn om bedrijven weerbaarder te maken.

Tegelijk ontstaat een nieuwe markt voor oplossingen die klimaatadaptatie mogelijk maken. Die markt doet denken aan hernieuwbare energie twintig jaar geleden: de noodzaak is duidelijk en het kapitaal is aanwezig, maar het vinden van schaalbare en goed renderende investeringen blijft lastig.